Tahi-Imik: Pagdalumat Sa Katahimikan Bilang Aktibong Karanasang Pilipino

Joven   B. Makiling,; Kenneth Gabrie  Casis,; Airus  Hermenigildo,; Ross Edward  Managuit,

Tahi-Imik: Pagdalumat Sa Katahimikan Bilang Aktibong Karanasang Pilipino

Kenneth Gabrie Casis | Airus Hermenigildo | Joven B. Makiling | Ross Edward Managuit

Abstract:

Sa kontekstong Pilipino, ang katahimikan ay madalas na inuunawa bilang kawalan ng tunog o pagsasalita. Tinatangkang hamunin ng pag-aaral na ito ang ganitong makitid na pagbasa sa pamamagitan ng pagdalumat sa katahimikan bilang isang masalimuot, aktibo, at makahulugang karanasan ng mga Pilipino sa lente ng Sikolohiyang Pilipino. Gumamit ang pananaliksik ng dalumat-pananaliksik na sinabayan ng tekstuwal at diskursibong analisis. Sinuri ang mga piling akademikong teksto, kultural na diskurso, at konseptong sikolohikal upang tuklasin ang iba’t ibang anyo at kahulugan ng katahimikan. Isinagawa ang pagsusuri sa balangkas ng Sikolohiyang Pilipino, gamit ang mga pangunahing konseptong hiya, loob, kapwa, at pakikiramdam. Lumitaw sa pag-aaral ang katahimikan bilang isang aktibong anyo ng komunikasyon na may tatlong magkakaugnay na dimensyon: (1) biyolohikal, bilang tugon ng katawan sa hiya, takot, at tensyon; (2) sikolohikal, bilang mekanismo ng emosyonal na pagpoproseso at pagpapanatili ng panloob na balanse; at (3) panlipunan, bilang estratehiya ng pakikipagkapwa, delikadesa, at tahimik na pagtutol. Mula sa mga temang ito, umusbong ang dalumat ng Tahi-Imik, na naglalarawan sa katahimikan bilang proseso ng sinadyang pananahimik na naglalayong maghilom, mag-ayos ng ugnayan, at mamahala ng damdamin. Ipinapakita ng Tahi-Imik na ang katahimikan ay hindi simpleng kawalan ng tinig kundi isang makabuluhang porma ng pag-iral at pakikipag-ugnayan. Bilang teoretikal na ambag, pinalalawak nito ang saklaw ng Sikolohiyang Pilipino sa pag-unawa sa mga tahimik ngunit makapangyarihang dimensyon ng karanasang Pilipino.

References:

Bautista, V. B. (2001). The Filipino mind. Balboa Press. https://books.google.com.ph/books?hl=en&lr=&id=hXJe6vKMjroC
Bolata, Emmanuel Jayson. (2023). Marinduque Silencescapes: History and Stories of Local Silence.
Carey, J. W. (1989). A cultural approach to communication. Communication as culture (pp. 13-36). Winchester, MA: Unwin Hyman
Erasga, D. S. (2015). “Pakiramdaman”: isang tatak filipinong lapit sa pagdadalumat sa sosyolohiya [“pakiramdaman”: a filipino brand of reflective inquiry in sociology]. Humanities Diliman, 12(1), 78–105. https://animorepository.dlsu.edu.ph/faculty_research/3444
Enriquez, V. G. (1986). Kapwa: a core concept in Filipino social psychology. In ISEAS Publishing eBooks. https://doi.org/10.1355/9789814379021-005
Gianan, C. A. (2005). Katahimikan sa kapayapaan. In R. M. Gripaldo (Ed.), Filipino cultural traits: Claro R. Ceniza lectures. Council for Research in Values and Philosophy.
Gowing, P. G., & McAmis, R. D. (Eds.). (1979). The Muslim Filipinos: Their history, society and contemporary problems (National Library of the Philippines Catalogue No. nlp00361357). National Library of the Philippines.
Kawabata, Makie & Gastaldo, Denise. (2015). The Less Said, the Better: Interpreting Silence in Qualitative Research. International Journal of Qualitative Methods. 14. 10.1177/1609406915618123.
Lockyer, S. (2008). Textual analysis. In L. M. Given (Ed.), The SAGE encyclopedia of qualitative research methods (Vol. 2). SAGE. https://doi.org/10.4135/9781412963909.n449
Maggay, M.P. (1999). Understanding ambiguity in Filipino communication patterns (Catalogue No. 3524134) [Library catalogue record]. https://catalogue.nla.gov.au/catalog/3524134
Portugal, S. (2020b). PAGDADALUMAT. Ubatangas. https://www.academia.edu/43202186/PAGDADALUMAT
Sicat, A. V. (2025, June 19). Breaking the silence on men’s mental health. Philippine Information Agency. Retrieved from https://pia.gov.ph/breaking-the-silence-on-mens-mental-health/
Tagalog-Dictionary.com. (n.d.). Tahimik. In Tagalog-Dictionary.com. Retrieved August 1, 2025, from https://www.tagalog-dictionary.com/search?word=tahimik
Tolosa, Kenneth Jay & Mabulay, Emmanuel Paciano. (2023). Breaking the Silence: An In-Depth Exploration of the Sociocultural Factors Contributing to and Combatting the Persistent Mental Health Stigma in the Philippines.
Topali, P. (2013). Silent Bodies in Religion and Work: Migrant Filipinas and the Construction of Relational Power. Religions, 4(4), 621-643. https://doi.org/10.3390/rel4040621
Yacat, J.A. (2011). Making Sense of Being and Becoming Filipinos: An Indigenous Psychology Perspective.
Yacat, J. (2013). Filipino Psychology ( Sikolohiyang Pilipino ). The Encyclopedia of Cross‐Cultural Psychology, 551–556. https://doi.org/10.1002/9781118339893.wbeccp224