HomeSaliksik E-Journaltomo 8 bilang 1 (2024)

Ang Kristiyanismo at Pagkakakilanlang Pilipino sa Agos ng Kasaysayan

Kristoffer R. Esquejo

Susing salita: History

 



References:

  1. Abejo, Raymund Arthur G. 2016. Relihiyon at Relasyong Panlabas: Gawaing Pagmimisyon ng mga Koreanong Methodist at Presbyterian sa Pilipinas (1973-2000). Philippine Social Sciences Review 68, blg. 1: 1-48.
  2. Abrera, Maria Bernadette L. 2009. Seclusion and Veiling of Women: A Historical and Cultural Approach. Philippine Social Sciences Review 60, blg. 1: 33-56.
  3. Abrera, Maria Bernadette L. atbp. 2012. Kasaysayang Bayan: Sampung Aralin sa Kasaysayang Pilipino. Maynila at Quezon City: National Historical Commission of the Philippines at ADHIKA ng Pilipinas.
  4. Agoncillo, Teodoro A. 1974. Introduction to Filipino History. Manila: Bookmark Publishing.
  5. Agoncillo, Teodoro A. 1990. History of the Filipino People. Ikawalong edisyon. Quezon City: Garotech Publishing.
  6. Albanese, Catherine L. 1992. America: Religions and Religion. Ikalawang edisyon. Belmont, California: Wadsworth Publishing Company.
  7. Anderson, Gerald H. pat. 1993. Crist and Crisis in Southeast Asia. New York: Friendship Press.
  8. Andrade, Moses B. 1986. Pananaliksik Tungo sa Teolohiyang Makapilipino. Malay 5, blg. 1: 50-57.
  9. Antonio, Lilia F. 1986. Ang Pagsasaling-Wika at Pananampalataya. Malay 5, blg. 1: 39-49.
  10. Aoanan, Melanio La Guardia. 1996. Pagkakaisa at Pagbabago: Ang Patotoo ng United Church of Christ in the Philippines. Quezon City: New Day Publishers.
  11. Assman, Hugo. 1971. Ang Teolohiya ng Pagpapalaya. Tsln. Antonio V. Romualdez. Katipunan: Dyurnal ng Panlipunang Sining at Agham 1, blg. 2 (Abril): 53-61.
  12. Bazzell, Pascal D., at Aldrin Peñamora. mga pat. 2016. Christologies, Cultures, and Religions: Portraits of Christ in the Philippines. Quezon City at Mandaluyong: Asia Theological Association at OMF Literature Inc.
  13. Bonifacio, Bob. 1988. Ang Pagtuturo ng Teolohiya sa Wikang Filipino. Philippine Journal of Linguistics 19, blg. 2 (Disyembre): 95-101.
  14. Bonoan, Raul. 1971. Ang Pagbabago sa Teolohiya. Katipunan: Dyurnal ng Panlipunang Sining at Agham 1, blg. 2 (Abril): 45-52.
  15. Bulatao, Jaime C. 1966. Split-Level Christianity. Quezon City: Ateneo de Manila University.
  16. Chua, Michael Charleston B. 2012. Imelda/Maynila: Isang Panimulang Pagtingin sa Pag-iiba ng Landscape at Kapangyarihan ng Metropolitan Manila ayon kay Unang Ginang Imelda Romualdez Marcos. Nasa Kasaysayang Pampook: Pananaw, Pananaliksik, Pagtuturo,  mga pat. Atoy M. Navarro, Ma. Florina Y. Orillos-Juan, Janet S. Reguindin, at Adonis L. Elumbre, 377-405. Quezon City: Limbagang Pangkasaysayan.
  17. Clymer, Kenton J. 1986. Protestant Missionaries in the Philippines, 1898-1916: An Inquiry into the American Colonial Mentality. Urbana at Chicago, Illinois: University of Illinois Press.
  18. Comaroff, Jean. 1985. Body of Power, Spirit of Resistance: The Culture and History of a South African People. Chicago: University of Chicago Press.
  19. Cunningham, Floyd T. 2003. Diversities within Post-war Philippine Protestantism. The Mediator 5, blg. 1 (Oktubre): 42-144.
  20. Cushner, Nicholas. 1971. Spain in the Philippines: From Conquest to Revolution. Quezon City: Institute of Philippine Culture, Ateneo de Manila University.
  21. De Comyn, Tomas. 1969. State of the Philippines in 1810. Tsln. William Walton. Manila: Filipiniana Book Guild.
  22. De Guzman, Emmanuel S., Joselito D. Henson, Reginald D. Cruz, at Dennis T. Gonzales. 2001. Mga Kataga sa Teolohiyang Doktrinal. Quezon City: Dalubhasaang Teolohiko ng Maryhill.
  23. De Mesa, Jose M. 1987. Eukaristiya: Bagong Ugnayan. Manila: Asian Social Institute Communication Center.
  24. De Mesa, Jose M. 1990. Kapag Namayani ang Kagandahang-Loob ng Diyos. Quezon City: Claretian Publications.
  25. De Mesa, Jose M. 2004. Mga Aral sa Daan: Dulog at Paraang Kultural sa Kristolohiya. Manila: De La Salle University Press, Inc.
  26. De Mesa, Jose M. 2008. Mga Palatandaang Teolohiko sa Teolohiya ng Katarungan. Unitas 81, blg. 2 (Disyembre): 231-268.
  27. De Mesa, Jose M. 2011. Isang Maiksing Katesismo para sa mga Bata (na Dapat Munang Pag-aralan ng mga Matatanda). Manila: Aklat Ginhawa.
  28. De Mesa, Jose M. 2014. Mabathalang Pag-aaral. Manila: VIBAL-DLSU.
  29. De Mesa, Jose M. 2018. Adequate, but not Enough: A Filipino Reflection on the Triune God; Sapat Ngunit Kulang pa rin: Isang Kultural na Pagmumuni-muni sa Hiwaga ng Santatlo. Quezon City: Claretian Communications Foundation, Inc.
  30. De Mesa, Jose M., Estela P. Padilla, Levy L. Lanaria, Rebecca G. Cacho, Yuri D. Cipriano, George N. Capaque, at Timoteo D. Gener. 2017. Ang Maganda sa Teolohiya. Quezon City: Claretian Communications Foundation, Inc.
  31. Diesto, Genaro D. Jr. 2014. The Contextualization: An Agenda for the Churches. Iloilo City: Central Philippine University.
  32. Elwood, Douglas J. 1985. Faith Encounters Ideology: Christian Discernment and Social Change. Quezon City: New Day Publishers.
  33. Gener, Timoteo D. 2004. Re-visioning Local Theology: An Integral Dialogue with Practical Theology A Filipino Evangelical Perspective. Journal of Asian Mission 6, blg. 2: 133-166.
  34. Gener, Timoteo D. 2005. Every Filipino Christian a Theologian. Nasa Doing Theology in the Philippines, pat. John Suk, 3-23. Quezon City at Mandaluyong: Asian Theological Seminary at OMF Literature Inc.
  35. Enriquez, Virgilio G. 1986. Ang Pagsasakatutubo ng Teolohiyang Pilipino. Malay 5, blg. 1: 58-69.
  36. Enriquez, Virgilio G. 1994. Pagbabagong-Dangal: Indigenous Psychology and Cultural Empowerment. Quezon City: Akademya ng Kultura at Sikolohiyang Pilipino.
  37. Esquejo, Kristoffer R. 2015. Pu-od Romblon: Mga Sanaysay Tungkol sa Kasaysayan at Kultura ng Lalawigang Kapuluan. Quezon City: Limbagang Pangkasaysayan.
  38. Esquejo, Kristoffer R. 2018. Convention of Philippine Baptist Churches (CPBC): Isang Kasaysayang Institusyonal, 1935-1986. Ph.D. disertasyon sa Kasaysayan, University of the Philippines-Diliman, Quezon City.
  39. Francisco, Jose Mario C. 1975. Kaunlaran at Anyo ng Kristiyanismong Pilipino. Sagisag 1 (Disyembre): 8-14.
  40. Francisco, Jose Mario C. 1977. Panitikan at Kristiyanismong Pilipino: Ang Nagbabagong Larawan ni Kristo. Philippine Studies 25, blg. 2: 186-214.
  41. Gayoba, Francisco D. 2001. The Beginnings of Seventh-day Adventist Work (1905-1911). Nasa Chapters in Philippine Church History, pat. Anne C. Kwantes, 182-202. Mandaluyong: OMF Literature Inc.
  42. Gener, Timoteo D. 2005. Every Filipino Christian a Theologian. Nasa Doing Theology in the Philippines, pat. John Suk, 3-23. Quezon City at Mandaluyong: Asian Theological Seminary at OMF Literature Inc.
  43. Gonzalez, Andrew. 1986. Pagninilay-nilay: Ano ang Teolohiyang Pilipino? Panimulang Pananalita. Malay 5, blg. 1: 1-2.
  44. Gorospe, Vitaliano R. 1966. Christian Renewal of Filipino Values. Quezon City: Ateneo de Manila University.
  45. Gowing, Peter G. 1967. Islands under the Cross: The Story of the Church in the Philippines. Manila: National Council of Churches in the Philippines.
  46. Gripaldo, Eden M. atbp. 2003. Kasaysayan ng Filipinas at Mga Institusyong Filipino. Quezon City: UP-Sentro ng Wikang Filipino.
  47. Hernandez, Jose Rhommel B. 2018. Mula Anito Hanggang Kasaysayan ng Langit: Panimulang Pagbabalangkas Tungo sa Bagong Kasaysayan ng Pananampalatayang Katoliko sa Pilipinas (3000 B.K.-1950). Malay 30, blg. 2: 81-96.
  48. Ileto, Reynaldo C. 1986. Critical Questions on Nationalism: A Historian’s View. Manila: De La Salle University Professorial Chair Lecture No. 3.
  49. Iya, Palmo R., pat. 2018. Emilio Famy Aguinaldo: Iba’t ibang Anggulo sa Pagkilala sa Pangulo ng Unang Republika (Emilio Famy Aguinaldo: The Many Facets of the President of the First Philippine Republic). City of Dasmariñas, Cavite: Cavite Studies Center-De La Salle University-Dasmariñas.
  50. Iya, Palmo R. 2019. Tinig Mula sa Ilang: Pag-uugat ng mga Praktis at Paniniwala ng Kilusang Propetikong Adbentista (KPA) sa Kalinangang Pilipino. Malay 31, blg. 2: 1-20.
  51. Jocano, F. Landa. 1965. Conversion and the Patterning of Christian Experience in Malitbog, Central Panay, Philippines. Philippine Sociological Review 13, blg. 2 (Abril): 96-119.
  52. Jose, Mary Dorothy dL. at Atoy M. Navarro, mga pat. 2010. Kababaihan sa Kalinangan at Kasaysayang Pilipino. Quezon City: C & E Publishing, Inc.
  53. Katoppo, Marianne. 1991. Masuyo at Malaya: Teolohiya ng Babaeng Asyano. Tsln. Lualhati Bautista. Manila: Solidarity Foundation, Inc.
  54. Kimball, Charles. 2002. When Religion Becomes Evil. New York: Harper Collins Publishers.
  55. Kwantes, Anne C., pat. 2001. Chapters in Philippine Church History. Mandaluyong: OMF Literature Inc.
  56. Lapiz, Eduardo M. 1997. Paano Maging Pilipinong Kristiano: Becoming a Filipino Christian. Makati: Kaloob.
  57. Lapiz, Eduardo M. 2005. Pagbabalik sa Sarili: Pagsambang Likas at Hiyang sa Pilipino (Return to Self: Doing Worship in an Indigenous, Filipino Context). Nasa Doing Theology in the Philippines, pat. John Suk, 175-194. Quezon City at Mandaluyong: Asian Theological Seminary at OMF Literature Inc.
  58. Lapiz, Eduardo M. 2010. Pagpapahiyang: Redeeming Culture and Indigenizing Christianity. Makati: Kaloob.
  59. Llanes, Ferdinand C. at Rhina A. Boncocan. 2012. Pakikibaka ng Bayan. Nasa Kasaysayang Bayan: Sampung Aralin sa Kasaysayang Pilipino, mga pat. Maria Bernadette L. Abrera, Dante L. Ambrosio, Rowena R. Boquiren, Ferdinand C. Llanes, at Jaime B. Veneracion, 131-155. Maynila at Quezon City: National Historical Commission of the Philippines at ADHIKA ng Pilipinas.
  60. Llanes, Ferdinand C. at Felice Noelle M. Rodriguez. 2012. Pagbabagong-Anyo ng Bayan. Nasa Kasaysayang Bayan: Sampung Aralin sa Kasaysayang Pilipino, mga pat. Maria Bernadette L. Abrera, Dante L. Ambrosio, Rowena R. Boquiren, Ferdinand C. Llanes, at Jaime B. Veneracion, 116-130. Maynila at Quezon City: National Historical Commission of the Philippines at ADHIKA ng Pilipinas.
  61. Mactal, Ronaldo B. 1999. Ang Partisipasyon ng Kababaihan sa Digmaang Pilipino-Amerikano. Philippine Social Sciences Review Special Issue on Philippine-American War, pat. Maria Luisa T. Camagay, 13-29. Quezon City: College of Social Sciences and Philosophy-UP Diliman.
  62. Maggay, Melba P. 2005. Towards Contextualization from Within: Some Tools and Cultural Themes. Nasa Doing Theology in the Philippines, pat. John Suk, 37-50. Quezon City at Mandaluyong: Asian Theological Seminary at OMF Literature Inc.
  63. Maggay, Melba P. 2011. A Clash of Cultures: Early American Protestant Missions and Filipino Religious Consciousness. Mandaluyong: Anvil.
  64. Maggay, Melba P. pat. 2013. The Gospel in Culture: Contextualization Issues through Asian Eyes. Pasig at Mandaluyong: Institute for Studies in Asian Church and Culture (ISACC) at OMF Literature Inc.
  65. Maquiso, Elena G. 1966. A Study of Indigenous Hymns in the Evangelical Church in the Philippines. Ph.D. disertasyon sa Religious Education, Hartford Seminary Foundation, Hartford, Connecticut.
  66. McCullough, Matthew. 2014. The Cross of War: Christian Nationalism and U.S. Expansion in the Spanish-American War. Madison, Wisconsin: The University of Wisconsin Press.
  67. Miranda, Dionisio M. 1988. Kailan Ako May Pananagutan? Diwa 13 (Nobyembre): 109-120.
  68. Miranda, Dionisio M. 1989. Sa Harap ng Mahiwagang Loob. Nasa Festschrift: 25 Years Proclaiming the Word to the World, 38-67. Tagaytay City: Divine Word Seminary.
  69. Miranda, Dionisio M. 1990. Hindi Kusang Loob. Diwa 15: 11-30.
  70. Miranda, Dionisio M. 1996. Ang Kabuluhan ng Budhi. Diwa 21: 81-92.
  71. Miranda, Praksis A. 2016. Konsepto ng ‘Bayan’ sa mga Tagalog na Awiting Liturhikal. Philippine Sociological Review 64, blg. 1: 45-78.
  72. Mojares, Resil B. 2006. Brains of the Nation: Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the Production of Modern Knowledge. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  73. Murphey, Rhoads. 2005. Asian History and Heritage. Ikaapat na edisyon. Singapore: Pearson Education South Asia Pte Ltd.
  74. Muyco, Maria Christine. 2016. Binukot at Nabukot: From Myth to Practice. Humanities Diliman 13, blg. 2 (Hulyo-Disyembre): 49-74.
  75. Navarro, Atoy M., Mary Jane B. Rodriguez, at Vicente C. Villan, mga pat. 2000. Pantayong Pananaw: Ugat at Kabuluhan. Quezon City: Palimbagan ng Lahi.
  76. Navarro, Atoy M.,  Ma. Florina Y. Orillos-Juan, Janet S. Reguindin, at Adonis L. Elumbre. mga pat. 2012.  Kasaysayang Pampook: Pananaw, Pananaliksik, Pagtuturo. Quezon City: Limbagang Pangkasaysayan.
  77. Navarro, Joel. 2001. Music in the Philippine Protestant Church (1960-2000). Nasa Chapters in Philippine Church History, pat. Anne C. Kwantes, 451-462. Mandaluyong: OMF Literature Inc.
  78. Quibuyen, Floro C. 1999. A Nation Aborted: Rizal, American Hegemony, and Philippine Nationalism. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  79. Pelorina, Renato N. 2018. Emilio Aguinaldo’s Politico-Military Government in Masbate, 1898-1900 (Ang Pamahalaang Politiko-Militar ni Emilio Aguinaldo sa Masbate, 1898-1900). Nasa Emilio Famy Aguinaldo: Iba’t ibang Anggulo sa Pagkilala sa Pangulo ng Unang Republika (Emilio Famy Aguinaldo: The Many Facets of the President of the First Philippine Republic), pat. Palmo R. Iya, 49-83. City of Dasmariñas, Cavite: Cavite Studies Center-De La Salle University-Dasmariñas.
  80. Phelan, John L. 1959. The Hispanization of the Philippines. Madison, Wisconsin: The University of Wisconsins Press.
  81. Reyes, Rex R. B. 2001. Music The St. Andrew’s Theological Seminary. Nasa Chapters in Philippine Church History, pat. Anne C. Kwantes, 359-368. Mandaluyong: OMF Literature Inc.
  82. Robbins, Joel. 2004. Becoming Sinners: Christianity and Moral Torment in a Papua New Guinea Society. Berkeley at Los Angeles: University of California Press.
  83. Rodriguez-Tatel, Mary Jane B. 2014. Dalumat ng Inang Bayan at ang Pananaw ni Andres Bonifacio sa Kababaihan. Saliksik E-Journal 3, blg. 2 (Nobyembre): 214-237.
  84. Salazar, Zeus A. 1982. A Legacy of the Propaganda: The Tripartite View of Philippine History. Nasa The Ethnic Dimension: Papers on Philippine Culture, History and Psychology, pat. Zeus A. Salazar, 107-126. Cologne, Germany: Caritasverband.
  85. Salazar, Zeus A. pat. 1982. The Ethnic Dimension: Papers on Philippine Culture, History and Psychology. Cologne, Germany: Caritasverband.
  86. Salazar, Zeus A. 1993. Kasaysayan ng Pilipinas: Isang Balangkas. Quezon City: Unibersidad ng Pilipinas, Departamento ng Kasaysayan.
  87. Salgado, Pedro V. 1995. Ang Kristiyanismo ay Rebolusyonaryo. Manila: Lucky Press Inc.
  88. Schumacher, John N. 1979. Readings in Philippine Church History. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  89. Sevilla, Pedro C. 1979. Ang Salita ng Diyos at Tugon ng Tao. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  90. Sevilla, Pedro C. 1979. Si Jesus na Taga-Nazareth. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  91. Sevilla, Pedro C. 1980. At Nagsalita ang Diyos sa Pamamagitan ng Kaniyang Anak. Quezon City: Ateneo de Manila University Press.
  92. Sitoy, T. Valentino Jr. 1992. Several Springs, One Stream: The United Church of Christ in the Philippines. Volume I: Heritage and Origins (1898-1948). Quezon City: United Church of Christ in the Philippines.
  93. Smith, Huston. 1958. The World’s Religions. New York: Harper Collins Publishers.
  94. Suk, John, pat. 2005. Doing Theology in the Philippines. Quezon City at Mandaluyong: Asian Theological Seminary at OMF Literature Inc.
  95. Tan, Michael L. 2007. Tisoy Kasi. Philippine Daily Inquirer (Pinost noong Hulyo 4). https://old.pcij.org/stories/tisoy-kasi/ (nakuha noong Pebrero 21, 2023).
  96. Tan, Samuel K. 1997. A History of the Philippines. Manila at Quezon City: Manila Studies Association at Philippine National Historical Society.
  97. Tantoco, Regulus P., Maria Bernadette L. Abrera, at Dante L. Ambrosio. 2012. Pagbubuo ng Kalinangan at Kamalayang Bayan. Nasa Kasaysayang Bayan: Sampung Aralin sa Kasaysayang Pilipino, mga pat. Maria Bernadette L. Abrera, Dante L. Ambrosio, Rowena R. Boquiren, Ferdinand C. Llanes, at Jaime B. Veneracion, 69-97. Maynila at Lungsod Quezon: National Historical Commission of the Philippines at ADHIKA ng Pilipinas.
  98. Tigno, Jorge V. pat. 2010. Philippine Social Science Discourse: Rafael V. Palma Lectures Commemorating the UP Centennial. Quezon City: CSSP Publications.
  99. Timbreza, Florentino. 1986. Pagsasakatutubo at ang Katutubong Teolohiya. Malay 5, blg. 1: 15-18.
  100. Veneracion, Jaime B. 2003. Espanya: Kasaysayan, Kalinangan at Mga Gunita ng Paglalakbay. Malolos: Center for Bulacan Studies, Bulacan State University.
  101. Veneracion, Jaime B. 2010. Ang Kasaysayan sa Pagbuo ng Sambayanan. Nasa Philippine Social Science Disco       urse: Rafael V. Palma Lectures Commemorating the UP Centennial, pat. Jorge V. Tigno, 85-103. Quezon City: CSSP Publications.
  102. Vengco, Sabino A. 1986. Ang Teolohiyang Pilipino sa Kasalukuyan at sa Hinaharap. Malay 5, blg. 1: 7-14.
  103. Youngblood, Robert L. 1993. Marcos Against the Church: Economic Development and Political Repression in the Philippines. Quezon City: New Day Publishers.